maandag, maart 27, 2006

Euthanasie



Dat de katholieke kerk euthanasie verwerpt, is geen nieuws. Het is echter geen slecht idee om, nu de kerk samen met de Moslimexecutieve - en mogelijk andere instanties - een front wil vormen als druk op verdere uitbreiding van de euthanasiewetgeving, de kwestie nader te bekijken.
Men kan de wet hier raadplegen.

De huidige voorwaarden kunnen worden samengevat in slechts een aantal woorden: meerderjarig, vrijwillig, herhaald, weloverwogen, ongeneeslijke ziekte die gepaard gaat met extreme fysische dan wel psychologische pijn. Toegegeven, ik simplificeer lichtjes, maar dat is de essentie.


Is euthanasie onder deze strikte voorwaarden ethisch verantwoord?
Men kan deze zaak vanuit verscheidene invalshoeken bekijken, zijnde vanuit het gezichtspunt van de belastingsbetaler, vanuit het gezichtspunt van de patiënt, vanuit het gezichtspunt van diens familie en vrienden, vanuit dat van de arts en vanuit dat van de religie.
Maatschappelijk gezien is de patiënt slechts een last; hij brengt slechts kosten met zich mee, terwijl hij geen inbreng genereert. Deze kosten zullen vermoedelijk langdurig - namelijk tot de dood van de patiënt - moeten worden betaald, en brengen weinig toegevoegde waarde met zich mee.
Vanuit het oogpunt van de patiënt valt de zaak ook positief te evalueren - een persoon die vrijwillig overgaat tot het ondertekenen van euthanasiedocumenten kan geacht worden de implicaties daarvan te kennen, en dus zijn leven te willen beëindigen. Het nodeloze leed van de patiënt wordt beëindigd.
Hiertegenover staan echter enkele negatieve aspecten.
Familie en vrienden van de stervenswillige zouden bezwaar kunnen hebben. Misschien zijn ze onvoorbereid om afscheid te nemen, weigeren ze in te zien dat de patiënt enorme pijn lijdt of hopen ze op een miraculeuze genezing.
Tot slot kan ook de arts beslissen dat hij liever niet de dood van een mens veroorzaakt.

Elk van deze instanties kan ook gedreven zijn door religieuze ideeën, zoals de alomtegenwoordige idee "Gij zult niet doden". Dit kan de arts tot een botte weigering brengen bij elk verzoek tot euthanasie, en het evenmin suggereren. Het kan de patiënt overtuigen niet te vragen erom. De familie kan geshockeerd zijn door het idee. De maatschappij kan de daad regelrecht verbieden. Men kan zich echter afvragen of deze regel, die een drieduizendtal jaar geleden is ontworpen, hoeft te gelden in het geval van een vrijwillige dood, die de maatschappij niet schaadt.
Euthanasie kan, tenzij men religie inbrengt, niet worden herleid tot een eenduidige morele status. Men moet de voordelen afwegen tegenover de nadelen - en de keuze wordt best gemaakt in overleg tussen familie, patiënt en arts, die hopelijk tot een vergelijk kunnen komen. Men mag echter niet vergeten dat de uiteindelijke keuze voor euthanasie volledig ligt bij de patiënt; de keuze om deze al dan niet toe te passen ligt bij de arts.

Wanneer men er echter over denkt om de wetgeving uit te breiden tot dementerende bejaarden en kinderen, komt men steevast uit op problemen. Wanneer men zou opteren dat de keuze voor euthanasie van dementerende bejaarden kan worden gekozen door derden - vermoedelijk familie -, komen we in aanraking met iets dat moord dicht benadert.
Men kan een demente het best vergelijken met een kind - en wie zou er ook maar een minuut aan denken een kind te doden vanwege zijn kindsheid?
Men denkt er ook aan om mensen toe te laten op voorhand te beslissen of ze al dan niet euthanasie wensen indien ze ooit dement worden. Wanneer men dit zou aanvaarden, zou dat impliceren dat de beslissingen van een mens eeuwig geldig zijn - is het huwelijk nog eeuwig geldig in onze maatschappij? Gevraagd naar het argument, geven voorstanders van deze maatregel regelmatig "Ik zal mezelf niet meer zijn" - we kunnen het argument omdraaien, en de vraag stellen: indien je jezelf niet meer bent, dan ben je iemand anders; waar haal je het recht vandaan de dood van die ander te veroorzaken? Mogelijk is de demente persoon die je zelfbewuste, vorige persoonlijkheid verving gelukkig, en absoluut onwillig om te sterven.

Ook kindereuthanasie is een lastige zaak. Vanaf welke leeftijd kan een kind de beslissing nemen om actief zijn leven te beëindigen; vanaf wanneer kan het de implicaties van deze daad overzien? Er is een groot risico dat kinderen worden gedwongen door artsen of familieleden; men zou elk van deze gevallen apart moeten onderzoeken, en strengere eisen stellen om uiteindelijk de behandeling toe te staan, om het gevaar te minimaliseren.

Al bij al blijkt de huidige euthanasiewetgeving eerlijk, zolang er een dialoog heerst tussen de verschillende betrokkenen. Ik kan de katholieke kerk en de Moslimexecutieve echter begrijpen in hun verzet tegen een uitbreiding van deze wetgeving. Een te eenvoudige euthanasiewetgeving zou veel misbruik met zich meebrengen.

1 Comments:

Anonymous Anoniem said...

Eindelijk es iets van u waar ik het volledig mee eens ben ;P

11:46 p.m.  

Een reactie posten

<< Home