Zin en Onzin van Natuurlijkheid
Men kan geen discussie over bio-ethiek, sexualiteit, en mogelijks zelfs ethiek opmerken, of het natuurlijkheidsargument wordt erin gebruikt. Het argument lijkt, in zijn eenvoud, op het eerste zicht erg sterk. Het wordt gebruikt zowel om niet gedeelde stellingen aan te vallen, als om eigen stellingen te onderbouwen.
De basis van het argument is hetvolgende: men vereenzelvigt het moreel wenselijke met de feitelijke toestand in de natuur, en frequent met de overlevingskans die daarmee gepaard gaat. In enkele analoge voorbeelden zal ik trachten aan te duiden waarom het moreel wenselijke niet samenvalt met de darwinistische visie, gericht op overleving. Allereerst moeten we hiervoor echter een definitie van natuur opstellen, volgens dewelke we kunnen werken. Men kan hiertoe twee richtingen inslaan – een overkoepelende visie, of een specifieke. De overkoepelende visie gaat ervan uit dat de mens een integraal deel is van de natuur, en heeft als algemene eigenschap dat alles wat mogelijk is volgens de natuurwetten – gekend of ongekend – als natuur wordt gedefinieerd. De specifieke visie maakt een onderscheid tussen de verrichtingen van de mens – de cultuur –, en zaken waar de mens weinig of geen invloed op uitoefent, zijnde de natuur. Aangezien men met deze eerste definitie slechts weinig kan beargumenteren, en deze visie ook niet wordt gedeeld door degenen die het natuurlijkheidsargument misbruiken, zal ik, telkens ik het woord “natuur” gebruik in deze tekst, het hebben over deze tweede definitie.
Een eerste instantie waar het argument vaak wordt gebruikt is in relatie tot sexualiteit, en in bijzondere mate in verband met homoseksualiteit. Een bepaalde vorm van seksualiteit wordt verworpen, omdat deze onnatuurlijk is. Deze argumenten zijn, indien men zich qua analogieën beperkt tot voorbeelden in dezelfde sector, slechts bruikbaar indien men ook voorbehoedsmiddelen en bijvoorbeeld orale seks verwerpt, aangezien beide onnatuurlijk zijn; in de natuur dient seks immers voor de voortplanting, en enkel voor de voortplanting. Dat neemt niet weg dat enkele dieren, voornamelijk primaten en de mens, doen aan seks voor het plezier. Deze dieren nemen echter het risico een zwangerschap te veroorzaken als bijverschijnsel van deze activiteit, waar de mens deze kan vermijden. Deze activeiten moet men echter classificeren onder cultuur, niet onder natuur. Tenzij ook deze activiteiten worden verworpen, kan men onnatuurlijkheid dus niet gebruiken als argument om homoseksualiteit te verbieden.
Een tweede instantie betreft voornamelijk nieuwe wetenschappelijke ontdekkingen; in de meeste recente gevallen gaat het om de genetica. Voorbeeld bij uitstek is het potentieel tot klonen. Het wordt onnatuurlijk geacht om een mens te creëeren die exact hetzelfde genotype heeft als een bestaand persoon. Uiteraard vergeet men overduidelijk één-eiïge tweelingen. Ten tweede kan men aanstippen dat personen die leven in een wereld waar klonen tot de mogelijkheden behoort, de kans klein is dat deze personen zelf een volledig natuurlijk leven leiden. Men kan bezwaarlijk stellen dat gsm, microgolfoven, televisie en zelfs vele voedingsproducten natuurlijk kunnen worden genoemd.
Het belangrijkste echter dat men moet aanvoeren om duidelijk te maken dat argumenten die beroep doen op een situatie in de natuur steevast beroep doen op een huidige situatie, is dat die altijd gelijk staat aan wat is, niet aan wat moet. Het onderscheid tussen de twee moet worden gemaakt – en het valt te betwijfelen of men beide kan verbinden, laat staan gelijkstellen.De natuur is gericht op overleven. Het darwinisme – en indien men verder wil teruggaan in de tijd, de wet van de sterkste – getuigen daarvan. Kan men echter stellen dat dit overleven het belangrijkste is in het leven? Dit zou niet alle situaties in de wereld verklaren; men zou bijvoorbeeld bepaalde religieuze martelaren niet egoïstisch kunnen noemen – ik limiteer dit opzettelijk, aangezien de enige reden voor deze glorieuze dood in sommige gevallen het eeuwige leven is. Overleven ongeacht de prijs kan men nooit moreel verantwoord noemen, ook al is het dat genetisch, en dus op vlak van efficiëntie, wel. Vaak stellen darwinisten efficiëntie en overlevingsdrang boven moraliteit, aangezien ze de werking van de natuur blijkbaar beschouwen als superieur. Ik kan hier niet mee akkoord gaan. Moraliteit blijft de overkoepelende structuur voor alle intelligent gedrag; men kan natuurlijke doelen niet als excuus gebruiken voor het overtreden van morele wetten.
Als besluit wil ik herhalen dat men natuurlijkheidsargumenten moet beschouwen zoals ze zijn, en niet anders, als sofistische, misleidende redeneringen die slechts in het leven zijn geroepen om iemands irrationele opinie voor rationeel te laten doorgaan.


0 Comments:
Een reactie posten
<< Home